Czy można sprzedawać rękodzieło bez firmy? Co mówią przepisy

„Czy mogę sprzedawać rękodzieło bez firmy?” — to prawdopodobnie najczęstsze pytanie osób, które zaczynają sprzedawać własne wyroby. W sieci krąży wiele sprzecznych informacji, dlatego sprawdziliśmy źródła oficjalne: biznes.gov.pl, ZUS, Ministerstwo Finansów i Komisję Europejską.

Ważne: ten artykuł ma charakter informacyjny i został zweryfikowany 3 listopada 2026 roku. Nie zastępuje porady księgowej ani interpretacji urzędu. Każdy przypadek zależy od tego, jak, ile i gdzie sprzedajesz.

Kluczowy jest charakter działalności, a nie jedna kwota

Polskie prawo zna działalność nierejestrową: drobną działalność zarobkową osoby fizycznej, której nie trzeba zgłaszać do CEIDG. Nie jest traktowana jak działalność gospodarcza, dopóki przychody nie przekroczą limitu i spełnione są pozostałe warunki (biznes.gov.pl).

Działalność gospodarcza to działalność zorganizowana, zarobkowa, prowadzona w sposób ciągły i we własnym imieniu (art. 3 ustawy – Prawo przedsiębiorców). Sprzedaż kilku sztuk raz w roku to zwykle coś innego niż katalog dostępny przez cały rok i regularne zamówienia. Ten drugi przypadek urząd może uznać za działalność gospodarczą, nawet jeśli pojedyncze miesiące są słabe.

Limit działalności nierejestrowanej w 2026 roku

Od 1 stycznia 2026 roku limit jest liczony kwartalnie, a nie miesięcznie. Wynosi 225 % minimalnego wynagrodzenia, czyli 10 813,50 zł na kwartał przy płacy minimalnej 4 806 zł (biznes.gov.pl, rozporządzenie Rady Ministrów z 11 września 2025 r.).

Do limitu wliczasz przychody należne z danego kwartału, wynikające z wystawionych rachunków lub faktur — także wtedy, gdy klient jeszcze nie zapłacił. Nie wlicza się wartości zwróconych towarów, bonifikat i skont.

Są też warunki dodatkowe:

• W ciągu ostatnich 60 miesięcy nie prowadziłeś działalności gospodarczej. Zawieszenie działalności liczy się jak jej niewykonywanie.
• Prowadzisz uproszczoną ewidencję sprzedaży.
• Rozliczasz przychody w rocznym zeznaniu PIT-36.
• Nie sprzedajesz towarów ani usług, które wymagają rejestracji do VAT od pierwszej transakcji.

Jeśli przekroczysz limit w trakcie kwartału, działalność staje się działalnością gospodarczą i masz 7 dni na wpis do CEIDG — licząc od dnia przekroczenia.

Co zwykle jest okazjonalne, a co nie

Nie ma oficjalnej listy przypadków. Te przykłady pomagają się zorientować:

Sytuacja	Jak zwykle to wygląda
Sprzedajesz kilka prac znajomym raz w roku	Okazjonalnie
Bierzesz udział w jednym jarmarku świątecznym	Prawdopodobnie okazjonalnie
Masz katalog z cenami dostępny zawsze i sprzedajesz co miesiąc	Wyraźny sygnał działalności ciągłej
Jeździsz na targi niemal w każdy weekend	Działalność ciągła

Jeśli jesteś w szarej strefie, zapytaj księgową przed rozwojem działalności, a nie po pierwszej kontroli.

Jeśli działasz regularnie: CEIDG, ZUS i podatki

To osobne sprawy, które trzeba załatwić po kolei:

1. Wpis do CEIDG — rejestracja jednoosobowej działalności gospodarczej. Od 1 listopada 2026 roku wniosek składa się wyłącznie online, m.in. przez biznes.gov.pl lub aplikację mObywatel (gov.pl). Rejestracja jest bezpłatna, a wpis obejmuje też nadanie NIP i REGON.
2. ZUS — jeśli dopiero zaczynasz i nie masz innego tytułu do ubezpieczeń, możesz skorzystać z ulgi na start: przez pierwsze 6 miesięcy nie płacisz składek społecznych. Potem przez 24 miesiące możesz płacić preferencyjne składki od podstawy 30 % minimalnego wynagrodzenia, czyli 1 441,80 zł w 2026 roku (ZUS, biznes.gov.pl). Składka zdrowotna jest należna również w okresie ulgi na start.
3. PIT — dochód z działalności rozliczasz na skali podatkowej: 12 % do 120 000 zł i 32 % powyżej tej kwoty, z kwotą wolną 30 000 zł. Możesz też wybrać podatek liniowy 19 % albo ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, jeśli Twoja działalność się do niego kwalifikuje.
4. VAT — od 2026 roku limit zwolnienia podmiotowego wynosi 240 000 zł rocznie. Są jednak towary i usługi wyłączone ze zwolnienia, m.in. wyroby z metali szlachetnych i wyroby jubilerskie, więc jeśli robisz biżuterię ze srebra, sprawdź swoją sytuację przed pierwszą sprzedażą (biznes.gov.pl).

Prowadzenie działalności nierejestrowanej nie oznacza braku obowiązków: musisz mieć uproszczoną ewidencję sprzedaży, wystawiać rachunek na żądanie klienta i przestrzegać praw konsumentów, w tym prawa do odstąpienia od umowy zawartej na odległość w ciągu 14 dni.

Platformy już informują o Twojej sprzedaży (DAC7)

Od 1 lipca 2024 roku w Polsce działa dyrektywa DAC7: platformy i marketplace'y przekazują Szefowi KAS dane sprzedawców, którzy w ciągu roku dokonali co najmniej 30 transakcji albo przekroczyli 2 000 euro wartości sprzedaży. Wystarczy przekroczyć jeden z progów (Ministerstwo Finansów).

To próg raportowy, nie podatkowy. Sama informacja na platformie nie oznacza, że musisz zakładać firmę, ale urząd będzie miał dane o Twoich transakcjach — warto mieć je dobrze udokumentowane.

Wymogi produktowe niezależne od formy działalności

Nawet przy niewielkiej sprzedaży niektóre przepisy obowiązują zawsze:

• Kosmetyki (mydła, balsamy, kremy): rozporządzenie (WE) 1223/2009 wymaga osoby odpowiedzialnej, raportu bezpieczeństwa i zgłoszenia produktu w europejskim portalu CPNP przed wprowadzeniem do obrotu (Komisja Europejska). Nie ma wyjątku ze względu na wielkość działalności.
• Ogólne bezpieczeństwo produktów: rozporządzenie (UE) 2023/988 (GPSR) obowiązuje od 13 grudnia 2024 roku we wszystkich kanałach sprzedaży, także online. Oferta musi zawierać nazwę i adres kontaktowy producenta, czyli Ciebie (EUR-Lex).
• Żywność (dżemy, słodycze): wymaga rejestracji zakładu i spełnienia wymogów higieny. Skontaktuj się z powiatową stacją sanitarno-epidemiologiczną.
• Targi i jarmarki: każdy organizator ustala własne warunki przyznania stoiska. Wielu wymaga zarejestrowanej działalności i ubezpieczenia OC.

Lista kontrolna przed regularną sprzedażą

• Ustal, czy Twoja działalność jest okazjonalna czy ciągła; w razie wątpliwości zapytaj księgową.
• Jeśli jest ciągła: wpis do CEIDG i zgłoszenie do ZUS.
• Sprawdź, czy Twój produkt podlega dodatkowym przepisom (kosmetyki, żywność, zabawki, biżuteria).
• Umieść swoje dane kontaktowe jako producenta w opisach produktów.
• Prowadź ewidencję sprzedaży i kosztów od pierwszego dnia.
• Wliczaj składki i podatki w ceny: jak ustalać ceny bez obaw.

Gdzie pasuje Mercader

Mercader to witryna: pokazuje Twoje produkty, najbliższe targi i sposób kontaktu. Nie przetwarza płatności i nie pobiera prowizji od sprzedaży, nie zmienia też Twoich obowiązków prawnych — sprzedaż finalizujesz sama lub sam, kanałami, których już używasz. Jeśli masz porządek w formalnościach i chcesz mieć jedno uporządkowane miejsce, w którym pokazujesz to, co robisz, możesz założyć witrynę z 14-dniowym okresem próbnym. A jeśli dopiero wybierasz kanały, zacznij od gdzie sprzedawać rękodzieło online.

Źródła oficjalne

• Działalność nierejestrowa (biznes.gov.pl)
• Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (ISAP)
• Rozporządzenie Rady Ministrów z 11 września 2025 r. w sprawie minimalnego wynagrodzenia w 2026 r. (ISAP)
• Ulga na start (biznes.gov.pl)
• Kto musi płacić VAT (biznes.gov.pl)
• DAC7 (Ministerstwo Finansów)
• Rozporządzenie (UE) 2023/988 o ogólnym bezpieczeństwie produktów (EUR-Lex)
• Portal zgłaszania produktów kosmetycznych CPNP (Komisja Europejska)